Belgia od lat uchodzi za jeden z najlepiej przygotowanych krajów do turystyki rowerowej w Europie. Na północy, w niderlandzkojęzycznej Flandrii, obowiązuje rozbudowany i niezwykle popularny system węzłów rowerowych (Fietsknooppunten), który umożliwia swobodne planowanie tras o dowolnej długości. Z kolei południe kraju, czyli francuskojęzyczna Walonia, rozwija swoją ofertę w oparciu o inną, równie imponującą koncepcję – sieć RAVeL, powstałą głównie na dawnych liniach kolejowych i drogach nadrzecznych.
To właśnie te dwa podejścia sprawiają, że belgijskie szlaki rowerowe są tak różnorodne i dostępne dla każdego – od rodzin z dziećmi po miłośników długodystansowych wypraw. W tym artykule skupimy się przede wszystkim na walon sieci RAVeL oraz na międzynarodowych trasach EuroVelo, które łączą Belgię z innymi krajami Europy i pozwalają odkrywać ją w spokojnym, zrównoważonym rytmie z perspektywy roweru.
Belgijskie szlaki rowerowe : historia ravel
Przed II wojną światową Belgię pokrywała jedna z najgęstszych na świecie sieci kolejowych, licząca około 10 000 km. Dynamiczny rozwój motoryzacji sprawił jednak, że kolej zaczęła tracić na znaczeniu. W kolejnych dekadach stopniowo wyłączano z użytku całe odcinki linii, a w rezultacie z mapy kraju zniknęło niemal 5000 km tras kolejowych wraz z całą towarzyszącą im infrastrukturą – torami, mostami, nasypami i drogami technicznymi. Podobny los spotkał drogi biegnące wzdłuż rzek i kanałów, które stały się zbędne, gdy nowoczesne silniki zrewolucjonizowały transport wodny.
Z czasem te „zapomniane” korytarze komunikacyjne zaczęto postrzegać nie jako problem, lecz jako ogromny potencjał. Stały się one idealną bazą pod rozwój belgijskich szlaków rowerowych – bezpiecznych, płaskich i oddzielonych od ruchu samochodowego. Przełomowym momentem był wykup przez ministra robót publicznych dużej części dawnej linii kolejowej łączącej Hoegaarden i Eghezée. To właśnie tam, na terenie miasta Jodoigne, w 1985 roku zainaugurowano pierwszy szlak rowerowy, który zapoczątkował nowy sposób myślenia o nieczynnej infrastrukturze transportowej.
Od tego momentu sieć RAVeL (Réseau Autonome des Voies Lentes), czyli autonomiczna sieć „powolnych dróg”, zaczęła dynamicznie się rozwijać. Trasy RAVeL są w całości zarezerwowane dla pieszych, rowerzystów, miłośników jazdy konnej oraz osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Dziś sieć liczy ponad 1440 km tras, które łączą się w 10 tras regionalnych oraz 4 trasy międzynarodowe, tworząc spójny system obejmujący całą Walonię. To jeden z filarów, na których opierają się współczesne belgijskie szlaki rowerowe, cenione za dostępność, bezpieczeństwo i bliskość natury.
- LINIA W0 – „Szlak rowerowy przez stolicę”, 240 km. Ta linia przebiega w całości po ścieżce międzynarodowej EuroVelo 5.
Bruxelles – Wavre – Namur – Dinant – Ciney – Marche-en-Famenne – La Roche-en Ardenne – Bastogne.
- LINIA W1 – „Między Dendre i Hauts-Pays”, 71 km.
Geraardsbergen (Grammont) – Belœil – Honnelles.
- LINIA W2 – „Szlak piwny”, 177 km.
Braine-l’Alleud/Waterloo – Wavre – Jodoigne – Hannut – Liège – Herve – Aix-la Chapelle.
- LINIA W3 – „Karnawałowa trasa rowerowa”, 111 km.
Tubize – La Louvière – Thuin – Beaumont – Chimay.
- LINIA W4 – „Kanały i rzeki”, 188 km.
Estaimpuis – Tournai – Péruwelz – Mons – La Louvière – Charleroi – Anhée.
- LINIA W5 – „Z jednej doliny do drugiej”, 91 km.
Hœgaarden – Namur – Dinant – Givet (F).
- LINIA W6 – „Nad wodą”, 164 km.
Chaudfontaine – Huy – Namur – Charleroi – Thuin – Erquelinnes.
- LINIA W7 – „Na drodze do Ardenów”, 206 km.
Visé – Liège – Durbuy – La Roche-en Ardenne – Libramont – Bouillon.
- LINIA W8 (Uwaga! Prace w toku) – „Pomiędzy Fagnes i Famenne”, 235 km.
Momignies – Chimay – Mariembourg – Dinant – Ciney – Durbuy – Vielsalm – Malmedy – Bullange.
- LINIA W9 – „Wśród natury”, 157 km.
Raeren – Monschau (Montjoie) (D) – Saint-Vith – Gouvy – Bastogne – Martelange.
Link do interaktywnej mapy, gdzie można zaplanować swoją trasę:
Belgijskie szlaki rowerowe i Europejskie szlaki rowerowe w Belgii Eurovelo
EuroVelo to europejska sieć długodystansowych tras rowerowych, tworzona z myślą o turystyce rowerowej, zrównoważonym transporcie i odkrywaniu Europy na dwóch kółkach. Docelowo system ma obejmować 17 głównych tras, które połączą niemal wszystkie kraje kontynentu i umożliwią przejazd od wybrzeży Atlantyku, przez centra historycznych miast, aż po regiony górskie i nadmorskie.
Belgijskie odcinki EuroVelo są w dużej mierze prowadzone po istniejącej infrastrukturze rowerowej, takiej jak RAVeL w Walonii oraz sieć węzłów rowerowych we Flandrii. Belgijskie szlaki rowerowe wchodzące w skład EuroVelo należą do najlepiej oznakowanych, bezpiecznych i przyjaznych rowerzystom w Europie.
Belgia jest kluczowym krajem na mapie EuroVelo, ponieważ łączy północ Europy z południem oraz zachód ze wschodem kontynentu. Międzynarodowe trasy przebiegają tu po doskonale przygotowanej infrastrukturze: w Waloni głównie po sieci RAVeL, a we Flandrii po systemie węzłów rowerowych (knooppunten).
EV3 – Pilgrims Route (Szlak pielgrzymów) — głównie Walonia
EV3 to północ–południe Europy: od Skandynawii aż do Santiago de Compostela. Belgijski odcinek jest ceniony za spokojny przebieg i dobre powiązanie z lokalną infrastrukturą, szczególnie w Walonii, gdzie często korzysta z korytarzy typu RAVeL.
To świetna propozycja dla osób, które chcą jechać etapami, „przez miejsca”, a nie tylko „do celu”.
EV5 – Via Romea (Francigena) (Droga do Rzymu) — Walonia
EV5 nawiązuje do historycznych szlaków prowadzących w stronę Rzymu. Na belgijskim fragmencie mocno czuć klimat trasy „pod podróż” – dobrej na kilka dni, z przerwami na miasta, dziedzictwo kulturowe i spokojne odcinki poza ruchem samochodowym.
EV19 – Meuse Cycle Route (Trasa rowerowa Mozy) — Walonia + Flandria
EV19 biegnie wzdłuż Mozy, czyli jednej z najbardziej „rowerowych” rzek w tym regionie Europy. Odcinek belgijski jest bardzo lubiany, bo trasa z natury jest łagodna i krajobrazowa — dolina rzeki prowadzi przez miasta, mniejsze miejscowości i tereny zielone.
W Walonii istnieje też znana marka tej trasy: “La Meuse à vélo” (Moza na rowerze), świetnie oznakowana i opisana turystycznie.
Na deser kolejna ścieżka, która nie jest częścią sieci Eurovelo, ale jest jedną z najdłuższych i najpiękniejszych zielonych dróg w Europie. LA VENNBAHN to dawna linia kolejowa łącząca trzy kraje: Niemcy, Belgię i Luksemburg. Trasa ta liczy 122 km i biegnie przez: Aix-la-Chapelle (DE) – Monschau (Montjoie) (DE) – Saint-Vith (BE) – Troisvierges (LU).
