Tradycyjna karnawałowa parada w położonym 60 km na południe od Brukseli Binche, to jedna z najbardziej kultowych i popularnych uroczystości w Belgii, co potwierdza również uznanie jej w 2003 r. przez UNESCO za „arcydzieło ustnego i niematerialnego dziedzictwa ludzkości”. Tradycja ta trwa od wieków i przyciąga tysiące gości z całego świata. 

W ciągu trzech dni poprzedzających Środę Popielcową miasto Binche ożywa paradami, muzyką, kostiumami, folklorem i widowiskami. Zgodnie z tradycją we wtorek (mardi-gras) ulice miasteczka przemierza tysiące osobliwych przebierańców, a wśród nich są tzw. Gilles (Żil). Ich specjalne stroje, maski, instrumenty muzyczne muszą odpowiadać ścisłym regułom, które nakazuje utrzymywana w niezmiennej od wieków formie tradycja. A wymogów jest naprawdę sporo, lecz dzięki temu właśnie, parada ta jest tak wyjątkowa.

Dodatkowo historyczne pochodzenie parady Gille’ów jest trudne do potwierdzenia, ale na przestrzeni czasu największą popularność zyskała legenda, wymyślona przez dziennikarza Adolphe’a Delmée w XIX wieku, która to opowiada o Gille’u pochodzącym od Inków, przedstawionych jako dzikich ludzi z wytatuowanymi piórami na głowach. Ów Gille pojawił się w kostiumie w procesji podczas uroczystości zorganizowanych przez Marię Węgierską w 1549 r. na powitanie jej brata Karola V. Binchois, doceniając ich kolorowe i egzotyczne stroje, utrwalili tę paradę w swoim mieście. Dzięki temu do dziś możemy podziwiać znakomicie przygotowanych do karnawałowych występów setki jednakowo strojnie ubranych mężczyzn, paradujących w barwnym korowodzie w Binche. Dla tego widoku trzeba się tam wybrać przynajmniej raz w życiu! 

Warto również wspomnieć, że mieszkańcy Binche kultywują wiele innych karnawałowych tradycji. Oprócz rzucania w tłum pomarańczy, które należy złapać na szczęście, jest jeszcze zabawny zwyczaj „nuit des trouilles guenouilles” tzw. festiwal figli lub obelg — jak pisze o tym rytuale dziennikarz Ludo Hugaerts. ‘W poniedziałek (przed mardi gras) zamaskowane grupy przebierańców wyruszają wieczorem na ulice miasta w poszukiwaniu ofiar, które bezkarnie zasypią wyrzutami, obelgami czy spłatają jakiś figiel. Ważne jest oczywiście, aby nie zostać rozpoznanym, dlatego przebierańcy również starają się jak najbardziej zniekształcić swój głos. Korzystają wtedy z okazji, aby rozliczyć się ze współmałżonkiem, szefem, sąsiadem, przyjacielem… lub wyładować się słownie na zupełnie obcej osobie! Tej nocy wszystko jest dozwolone, chociaż obelgi na ogół pozostają bez złośliwości’.

Zwyczaj ten ma swoje tradycje w średniowieczu, kiedy to uciemiężone społeczeństwo potrzebowało zapomnieć się w zabawie i dać upust niezadowoleniu z obowiązującego stanu rzeczy, rzucając bluźnierstwa w kierunku rządzących, a także władzy kościelnej. Można również przypuszczać, że zabawy te wzorowane były na rzymskich Saturnaliach, w czasie których panowie usługiwali niewolnikom, a mężczyźni kobietom, wszystko po to, by odwrócić obowiązujący stan rzeczy i pofolgować sobie przed nadchodzącym postem.

Szczegółowy program: https://www.carnavaldebinche.be/